Kwaliteitsverslag Woonzorg in de langdurige GGZ

2026

MZ Maatwerk in Zorg

1.    Inleiding

Dit is het eerste kwaliteitsverslag van Maatwerk in Zorg (MZ) over het verslagjaar 2025. Met dit verslag geven wij inzicht in onze inspanningen en resultaten binnen de langdurige ggz. Transparantie en continue verbetering vormen daarbij de kern. We beschrijven onze visie, gerealiseerde prestaties, uitdagingen en verbeterpunten, en besteden aandacht aan best practices, het naleven van kwaliteitsnormen en het creëren van een veilige omgeving voor zowel cliënten als medewerkers. Dit verslag laat zien waar MZ staat in de uitvoering van het Kwaliteitskader Woonzorg in de langdurige GGZ.

MZ biedt individuele begeleiding aan huis voor mensen met complexe hulpvragen in de regio Midden‑Brabant. Wij staan bekend om onze proactieve en flexibele werkwijze, met korte lijnen tussen cliënten, professionals en betrokken partners. Ons team ondersteunt mensen met ernstige psychische of psychiatrische problematiek, vaak in combinatie met uitdagingen op andere leefgebieden zoals financiën, huisvesting, daginvulling, sociaal netwerk en veiligheid.

Onze visie

MZ gelooft dat passende ondersteuning begint met een realistisch beeld van het dagelijks leven van de cliënt. Daarom vindt vrijwel alle begeleiding plaats in de thuissituatie. Door letterlijk naast de cliënt te staan en aanwezig te zijn in de wijk, ontstaat zicht op patronen, risico’s en kansen die in een kantooromgeving niet zichtbaar worden. deze werkwijze maakt vroegsignalering en preventie onderdeel van de basis van het zorgproces.

Korte terugblik

In 2025 (peildatum 31-12-2025) heeft Maatwerk in Zorg 32 cliënten in zorg gehad met een Wlz-GGZ indicatie.  

Onze organisatie heeft in de langdurige ggz-zorg succes geboekt dankzij een cliëntgerichte aanpak. Met de ‘samen doen in plaats van overnemen’ benadering nemen cliënten actief deel, wat hun zelfredzaamheid vergroot. Door individuele begeleiding en maatwerk hebben we cliënten geholpen aan een stabiele woonplek, een sociaal netwerk en betere omgang met psychische problematiek.

Ondanks deze successen zijn er binnen MZ en in het zorglandschap knelpunten. De zwaarte van de problematiek van de WLZ cliënten vraagt meer aandacht en doortastendheid van de hulpverleners.

De 0-meting van het kwaliteitskader in 2025 was het startpunt voor verdere implementatie. In dit verslag wordt per pijler beschreven welke stappen zijn gezet en welke doelen er zijn gesteld.

2.    Kwaliteitskader Woonzorg GGZ: de pijlers

Het Kwaliteitskader Woonzorg in de langdurige GGZ fungeert als een overkoepelend raamwerk waarin alle kwaliteitsverbeteringen van de afgelopen jaren zijn samengebracht. Het biedt duidelijkheid en consistentie binnen het werkveld voor zorgaanbieders, zorgprofessionals, cliënten en hun naasten. Met de implementatie van het Kwaliteitskader weten cliënten wat zij kunnen verachten en begrijpen zorgorganisaties wat herstelondersteunende woonzorg inhoudt. Alle stakeholders dragen bij aan de ontwikkeling, praktische uitwerking en implementatie van het Kwaliteitskader.

In de volgende paragrafen kunt u lezen hoe MZ in het afgelopen jaar invulling heeft gegeven aan deze pijlers en welke activiteiten/ontwikkelpunten er voor de komende tijd op de planning staan.

2.1  Pijler 1: Cliënten

Algemeen beeld

Bij MZ staat de mens en niet de zorgvraag centraal in de begeleiding. We erkennen dat iedere cliënt uniek is, met een eigen achtergrond, levensverhaal en tempo. Wij bieden begeleiding die volledig is afgestemd op de individuele situatie van de cliënt, in de eigen leefomgeving en altijd gericht op het vergroten van autonomie en stabiliteit. Bij onze begeleiding ligt de nadruk op het ‘samendoen’, waarbij onze begeleiders nadrukkelijk geen taken overneemt van de cliënt.

Pijler 1 van het kwaliteitskader sluit sterk aan bij de manier waarop MZ al vanaf haar ontstaan werkt: dicht bij de cliënt, altijd in de eigen leefomgeving, met aandacht voor de mens achter de hulpvraag en met de overtuiging dat begeleiding pas van waarde is wanneer die daadwerkelijk aansluit bij iemands leven. Deze werkwijze wordt ook bevestigd in het cliënttevredenheidsonderzoek dat recent is uitgezet. Cliënten waardeerden MZ gemiddeld met een 8,3, wat onderstreept dat zij zich gezien, begrepen en goed ondersteund voelen in hun thuissituatie.

Een stabiele woonplek is een belangrijk fundament voor herstel. Voor veel cliënten is de thuissituatie echter ook de plek waar problemen zich het meest laten zien. Denk aan schulden, overprikkeling, vervuiling, sociaal isolement of risicovol gedrag. Juist daarom kiest MZ ervoor om de begeleiding volledig ambulant te bieden. Door bij cliënten thuis aanwezig te zijn, ontstaat een eerlijk en compleet beeld van wat er speelt. Deskundigheid en nabijheid vallen zo samen: de begeleider ziet de leefomgeving, de dagelijkse structuur, de stressfactoren én de mogelijkheden. Deze manier van werken leidt ertoe dat problemen vroeg worden gesignaleerd en dat ondersteuning direct gericht kan worden op datgene wat nodig is om een veilige en stabiele woonplek te behouden of op te bouwen. Hierbij zetten wij diverse best practices methodieken in, zoals de presentiebenadering, oplossingsgericht- en systeemgericht werken en competentiegericht begeleiden.

Terug- & vooruitblik

In 2025 heeft MZ een flink aantal zaken opgepakt en geïmplementeerd om pijler 1 structureel in te bedden in de organisatie. Voor iedere WlZ-cliënt is het ondersteuningsplan omgezet naar een woonzorgplan, waarbij op alle relevante leefgebieden doelen en acties zijn beschreven samen met de cliënt. Ook is een signaleringsplan toegevoegd bij hoge risicoscores uit de risicotaxatie. Daarnaast is in 2025 extra aandacht besteed aan onafhankelijke cliëntondersteuning. Begeleiders zijn hierover opnieuw geïnformeerd en hebben dit met cliënten besproken. De mogelijkheid tot ondersteuning is vastgelegd in het nieuwe woonzorgplan, waarbij cliënten tekenen voor begrip hiervan.

Een nieuwe werkwijze die recent geïmplementeerd is bij MZ is het halfjaarlijks evalueren van het woonzorgplan in plaats van de jaarlijkse evaluatie. Voor 2026 is het doel om te monitoren dat de persoonlijk begeleiders ook daadwerkelijk ieder half jaar de evaluatie uitvoeren.

2.2 Pijler 2: Naasten

Algemeen beeld

Binnen MZ worden naasten gezien als een onmisbare bron van steun, kennis en continuïteit in het leven van de cliënt. In onze begeleiding staat het sociale netwerk niet naast het zorgtraject, maar vormt het waar mogelijk een natuurlijk onderdeel ervan.

Voor veel cliënten in de langdurige ggz is het netwerk kwetsbaar, belast of jarenlang onder druk komen te staan. Daarom benadert MZ naasten met zorg, respect en realisme. We beginnen altijd met de vraag van de cliënt zelf: wie hoort bij zijn of haar leven, wie mag betrokken worden en op welke manier? Door deze regie bij de cliënt te laten, ontstaat ruimte om relaties te herstellen, grenzen te respecteren en verbinding weer op te bouwen als dat passend is.

Wanneer naasten betrokken zijn, merken we dat dit de begeleiding versterkt. Zij kennen de geschiedenis, zien ontwikkelingen in het dagelijks leven en kunnen helpen om signalen eerder te herkennen. In de thuissituatie heeft hun steun bovendien directe invloed op veiligheid, structuur en stabiliteit. Begeleiders van MZ nemen daarom de tijd om naasten te betrekken bij gesprekken, uitleg te geven over werkwijzen en hen te ondersteunen in hun rol, zonder hen te belasten met verwachtingen die niet haalbaar zijn. In situaties waarin het netwerk ontbreekt of fragiel is, verkent MZ samen met de cliënt hoe sociale steun kan worden versterkt. Dit kan gaan om het herstellen van familiecontacten, het activeren van vrienden of buren, of het opbouwen van nieuwe verbindingen via dagbesteding, sport of andere activiteiten. Ook hier geldt: niets wordt opgelegd; alles gebeurt in het tempo van de cliënt en met aandacht voor veiligheid en draagkracht.

Terug- & vooruitblik

De onderdelen van pijler 2 zoals omschreven in het kwaliteitskader woonzorg in de langdurige GGZ zijn volledig en structureel geïmplementeerd binnen Maatwerk in Zorg. Binnen MZ is het de standaard dat naasten van cliënten worden betrokken waar mogelijk en wenselijk. Wanneer cliënten aangeven geen naasten te willen betrekken in hun ondersteuning wordt dit vastgelegd in het woonzorgplan. Er wordt dan gekeken naar manieren om een nieuw netwerk op te bouwen, bijvoorbeeld via dagbesteding, sport of andere daginvulling waar de cliënt met anderen in contact komt.

Met die reden ligt voor het komende jaar de focus op het implementeren van andere onderdelen van het kwaliteitskader. Uiteraard blijven de onderwerpen van pijler 2 geïntegreerd in de huidige werkwijze en zal tijdens teamoverleggen aandacht blijven voor het betrekken van naasten bij de zorg voor cliënten.

“Peter is een man met PTSS en meerdere persoonlijkheidsbeperkingen. Toen hij bij MZ in beeld kwam, leefde hij in isolement, dronk veel alcohol en rookte. Hij gaf aan geen behoefte te hebben aan een netwerk en voelde zich comfortabel in zijn isolement. Gedurende de begeleiding is het gelukt om eens met Peter te gaan padellen. Laagdrempelig, een manier om afleiding te zoeken en ondertussen wat te praten. Peter is het padellen zo leuk gaan vinden dat hij inmiddels lid is van de sportclub, vier keer per week op de baan staat en mee doet aan toernooien die worden georganiseerd. Hij krijgt les van een medewerker van MZ waardoor sport met begeleiding wordt gecombineerd. Het is een hele andere Peter geworden dan de man die MZ heeft leren kennen. Hij doet weer mee in de maatschappij. Hij is minder depressief, conditioneel fit en drinkt niet meer overdag omdat hij moet sporten. Zelf geeft hij aan dat hij tijdens het sporten ook geen last meer heeft van de stemmen in zijn hoofd. De begeleiding kent hem nu als een opgewekte, vrolijke man met zingeving in het leven.”

2.2  Pijler 3: Professional

Algemeen beeld

Binnen MZ vormt de professional het hart van de begeleiding. Goede woonzorg staat of valt met de kwaliteit en stabiliteit van de medewerkers, en daarom selecteert en ondersteunt MZ haar professionals met grote zorg. Begeleiders zijn bij MZ niet alleen zorgverleners, maar ook verbinders, coaches en belangrijke sparringpartners voor cliënten en hun netwerk.

Omdat MZ werkt met een doelgroep met complexe problematiek, wordt bij nieuwe collega’s sterk gekeken naar competenties, persoonlijkheid en daadkracht. Opleiding speelt uiteraard een rol, maar de menselijke capaciteit en aansluiting bij de doelgroep zijn minstens zo belangrijk. Wanneer iemand wél de juiste competenties heeft maar nog niet de juiste opleiding, faciliteert MZ deze scholing. Zo volgen meerdere medewerkers een MBO- of HBO-opleiding. Jaarlijks zijn er verplichte trainingen, aanvullende scholing via POP-gesprekken en een opleidingsplan dat inspeelt op actuele thema’s en casuïstiek.

Hoewel begeleiders veel ambulant en solistisch werken, staan zijn er nooit alleen voor. MZ heeft korte lijnen, een open cultuur en veel onderlinge afstemming. Dagelijkse informele intervisie, kwartaalgesprekken over caseload én meerdere teamoverleggen per jaar zorgen voor continue reflectie en ontwikkeling. Deze aanpak helpt professionals om risico’s vroeg te herkennen en van elkaar te blijven leren. Daarnaast investeert MZ actief in teamgevoel en collegiale verbondenheid, onder andere via maandelijkse borrels, gezamenlijke maaltijden rondom trainingen en een jaarlijkse teamdag. Dit versterkt samenwerking en bevordert onderlinge collegiale contacten.

De professional binnen MZ staat zo voor deskundigheid, nabijheid, betrokkenheid en voortdurende ontwikkeling. Door te investeren in karakter, vakmanschap en samenwerking zorgt MZ dat cliënten worden begeleid door mensen die weten wat ze doen én die in complexe situaties rust, richting en perspectief bieden.

Terug- & vooruitblik

Het afgelopen jaar stond bij MZ het thema herstelondersteunende zorg en de herstelgedachte centraal. Tijdens teamoverleggen en intervisies kwam dit onderwerp regelmatig aan bod, met als doel om de herstelgedachte verder te integreren in de dagelijkse werkwijze van medewerkers. Hierdoor wordt verwacht dat deze visie duidelijk terugkomt in de woonzorgplannen van cliënten.

In 2025 lag de focus op het inzetten van ervaringsdeskundigheid, onder andere door samen te werken met FACT-teams. MZ wil deze inzet verder vormgeven en zoekt naar creatieve, veilige manieren om ervaringsdeskundigheid toe te passen, zodat het een aanvulling is voor zowel cliënten als begeleiders, maar niet ten koste gaat van de begeleidingsuren van de persoonlijk begeleider. Vanwege de kleinschaligheid van de ambulante zorg wordt hierbij samengewerkt met andere zorgorganisaties om ervaringsdeskundigheid in te winnen.

Sinds eind 2025 is bovendien spraakgestuurd rapporteren geïmplementeerd binnen de organisatie. Deze methode is gebruiksvriendelijk en bespaart tijd, al vraagt automatische correctie nog wat aandacht. De backoffice controleert maandelijks of alle rapportages volledig en tijdig zijn ingediend.

2.3  Pijler 4: Samenleving

Algemeen beeld

Pijler 4 onderstreept dat goede woonzorg verder gaat dan zorg voor de cliënt zelf: het draait om het helpen vinden van een plek in de samenleving. Voor Maatwerk in Zorg is dit een vanzelfsprekend onderdeel van de begeleiding, omdat veel cliënten door psychische problematiek, trauma’s of schulden moeite hebben met deelname aan het dagelijks leven. MZ ondersteunt hen actief bij het doorbreken van isolement en het vinden van verbinding.

Begeleiding is gericht op “naar buiten gaan”, zoals samen sporten, wandelen of deelnemen aan sociale activiteiten. Begeleiders gaan mee naar dagbesteding of het terras om stap voor stap verbinding en zelfvertrouwen te vergroten, passend bij het tempo van de cliënt. MZ biedt daarnaast hulp bij praktische zaken als administratie en contact met instanties, zodat er ruimte ontstaat voor herstel en actieve deelname aan het dagelijks leven.

Doordat MZ midden in de wijk werkt, kennen begeleiders de lokale voorzieningen en verbinden ze cliënten eenvoudig met passende activiteiten. Ze houden zicht op veiligheid en leefbaarheid en schakelen bij incidenten, in overleg met de cliënt, met buurtbewoners om misverstanden te voorkomen. De samenwerking met ketenpartners zoals gemeenten, woningbouw en zorginstanties is daarbij essentieel om te voorkomen dat cliënten verdwalen in systemen en om risico’s snel te beperken.

Terug- en vooruitblik

Alle onderdelen van pijler 4 zijn structureel geïmplementeerd in de werkwijze van Maatwerk in Zorg. Het betrekken van het netwerk doet MZ structureel middels de werkwijze door begeleiding in de wijk te bieden. Voor MZ is het verkleinen van stigmatisering onderdeel van de dagelijkse werkwijze. Door met cliënten zoveel mogelijk de gewone dingen in het leven te doen en ze te betrekken bij activiteiten in de wijk probeert de organisatie een brug te vormen tussen de cliënt en de samenleving. Bij problemen met buurtbewoners is MZ vaak een aanspreekpunt voor de buurt, en zorgen begeleiders ervoor dat ontevredenheid vanuit de buurt goed wordt opgepakt in samenspraak met de cliënt.

2.4  Pijler 5: Samenwerken

Algemeen beeld

Samenwerking met ketenpartners is belangrijk voor goede begeleiding aan cliënten. MZ heeft de afgelopen jaren diverse samenwerkingen opgebouwd met ketenpartners. Door intensieve samenwerking met gemeenten, politie, woningcorporaties en andere partners kan MZ snel inspelen op veranderingen in de thuissituatie en een verbindende rol vervullen tussen cliënt, netwerk en ketenpartners. Bij complexe zorg- of veiligheidsvragen worden periodieke overleggen gehouden met relevante partijen om risico’s en crisissituaties te bespreken.

Bij MZ is samenwerking geïntegreerd in het zorgproces, en door actief te verbinden en communicatie te bevorderen draagt MZ bij aan een sterke, toekomstgerichte keten die cliënten passende en veilige woonzorg biedt.

Terug- en vooruitblik

MZ is onderdeel van een formele samenwerkingsconstructie met de gemeente Waalwijk, woningbouw en MZ zelf: de Weerthuiswoning. Deze samenwerking biedt cliënten met een belast woonverleden een tweede kans op een woning, waarbij verplichte begeleiding een voorwaarde is. Naast deze bestaande samenwerking worden er ook nieuwe initiatieven onderzocht, bijvoorbeeld samenwerkingen met tennis- en padelverenigingen. Hierbij  kunnen cliënten les krijgen en soms ook geven, wat bijdraagt aan hun maatschappelijke participatie en het vergroten van hun zelfvertrouwen.